KREMALI PATATES SALATASI

 P1110676 

Geçenlerde İstanbul’da yemiştim, pek bir hoşuma gitti. Bir patates salatası yapalım dedim, yoğurt mu koyalım mayonez mi? Ben kremayla yapıyorum o da güzel oluyor dedi. Ve haşladığı patatesleri kabaca doğradıktan sonra içine bir şeyler ilave edip kremasını da döküp şöyle bir karıştırdı. Kızlar pek bir beğendiler. Ben de geçenki misafirlerime yapayım dedim. Onlar da bayıldı.

P1110677P1110688

Tabii ki şu sağda gördüğünüz tabağı böyle suyun altına tutmadık. Düsturumuz ‘kırıntıyı bile israf etmemek’.

İsterseniz doğranmış siyah zeytin de ilave edebilirsiniz.

P1110672

Malzeme:

  • 5-6 patates
  • 1 kutu konserve mısır
  • 1 kutu konserve havuç/ bezelye karışımı
  • 1 kutu süt kreması
  • Bir tutam taze maydanoz
  • Tuz, biber

Yapılışı :

  1. Patatesleri soyup doğrayıp bol suda haşladıktan sonra suyunu süzüp biraz soğumasını bekleyin.
  2. Konserve sebzeleri içine boşaltıp üzerine kremasını dokun.
  3. Tuz ve karabiber ilavesiyle şöyle bir karıştırıp servis tabağına alabilirsiniz.
  4. Üzerine bir tutam ince kıyılmış maydanoz serpilebilir.

Afiyet olsun!

Not: patatesleri haşladığınız suyu asla dökmüyorsunuz. İçine limon sıkıp içebilirsiniz de çorba da yapabilirsiniz. Aynı gün kısır yapacaksanız benim gibi, bulguru bu kaynamış suyla da ıslatabilirsiniz.

Tarif verirken malzeme kısmına krema yazmayı bana hatırlattığı için sevgili Asuman’a teşekkürlerimi sunarım. :)

ÜRDÜN MUTFAĞINDAN TAHİNLİ ETLİ PATATES DOLMASI

11

Bu gün Amsterdam’ın kuzeyine geçip tüm tahin sevenler için yazdım. Bir de patates kavurmasına “aman canım bildiğin börek içi işte” diyenlere gelsin.

12

Efendim, bir iştiyak bir iltifat sormayın gitsin. Geçenlerde sevgili Hümeyra FB’da yayınlamıştı bunu. Benden başka herkes bayıldı. Ben tahin ve döner baharatını duyunca tadını tahayyül bile edemedim. Hatta itiraf ediyorum midem kalktı. Bu arada bir taraftan da arkadaşımla yazışıyorum ama. Bu ne ya arkadaş dedim. Ve birlikte yapıp yayınlamak için hemen randevulaştık. Ancak ne var ki bizim randevulaştığımız gün daha gelmeden hamarat Kıymet yapıp yayınladı bile. Ona kocamanlar kocamanı çöküştüre çöküştüre bir afferin diyorum. :) Çok cesur gerçekten. Tabii her şeyi yiyebilen aileler için bu tür yemekleri hazırlamak sorun değil. Bırakın tahini mahini geçenlerde mercimek çorbası yaptım, bildiğiniz mercimek çorbası yani, içinde fazladan bir parça kereviz vardı, o da aslında ezilmiş kereviz, kimse görmedi yani. Nane molla olan herkes burun kıvırıp kırk türlü bahane uydurdu. Hatta birisi var ki birisi kereviz dedim anlamadı, knolselderij dedim yine olmadı ne olduğunu anlamak için hemen internete girdi de bir fikir sahibi oldu.

13

Televizyonlarda doktorlar bangır bangır mevsim sebzelerini tüketin diyorlar. Hatta mercimek çorbasının içine bir kereviz de koyun deyince doktorun biri, kırk yılda bir söz tutayım dedim. Çorbamızı içtikten epey bir zaman sonra akşam otururken, mis gibi kerevizli mercimek çorbası yaptım beğenmediniz dedim. Hele o muydu, biz anlamıştık zaten bunun içinde bir şey olduğunu dediler. Ne yani annem de her  zaman soğan, patates, havuç koyar mercimek çorbasına. Bu kez ben patates-havuç yerine kereviz koydum. Babam mercimek çorbasını sadece mercimekten yapıyormuş da, oğluşları bayılıyormuş da falan da filan.

14

Kuzey Amsterdam, balkondan manzara. Fakat öyle oturulabilen bir balkon değil.

Neyse dönelim biz patates dolmamıza. Bu öyle deneme adına tek kişiler için uygun bir tarif değil tabii. Malum ailem de nane molla olunca en iyisi sahibinden öğrenip yayınlamaktı. İşte bu sebepten bugünkü görüntüler Hümeyra hanımın mutfağından. Aslına bakarsanız birlikte yapıp yayınlayacaktım. Fakat bizim hanım son anda kardeşinin oğluna dadılık yapmak zorunda kalınca ayağımızın altında dolaşan bir bebek rahat vermez düşüncesiyle kendisi akşamdan aşamaları fotoğraflayarak ön hazırlıkların tümünü yapıp ben gelmeden de fırına sürmüş. Ancak tüm püf noktaları aldım.

Hümeyra benim çocukluktan arkadaşım. Hatta baba tarafından arkadaş çocuklarıyız. Erasmus parkında az bisiklet binmedik onunla. Ha sonra bir de Rozengracht’taki Fatih camii günlerimiz tabii. Aradan şaka maka bir otuz yıl geçmiş.

78 910Bunlar da Hümeyra’nın oğluşları. Hepsi de pek bir kibar, pek bir fotojenik, pek bir yakışıklı. Bir numara artık iyiden iyiye delikanlı. İki numara okuldan gelince sorduğum sorulara dayanamayıp bana siz nerede yaşıyorsunuz edasıyla ‘Siz Hollanda’da mı yaşıyorsunuz’ dedi. :) Sonra neden güldüğümüzü sordu. Yani kırk yılda bir gelmişim arkadaşıma gülmeyelim mi deyince, kaç yaşında olduğumu sormasın mi? Annesi onun bir deyim olduğunu anlattı da kurtardık. Sonra kaç kardeş, sonra kendisini nereden tanıdığım, yani kısaca nereden bu samimiyet. :) Pek hoş sohbet. Üç numara afet, biraz da sanatçı ruhlu okul korosunda olduğu için o biraz daha geç geldi ve gelir gelmez buzdolabına tırmanıp bağdaş kurdu. Buzdolabının her bir cephesinden de tırmanabiliyormuş. Çok tehlikeli, iyi çöp tenekesinin içine düşmedin deyince annesi bir defasında kaybolduğunu, evin her yerini arayıp taradıklarını ve en sonunda balkondaki boş çöp tenekesinde bulduklarını anlattı. Hatta o içine girdikten sonra çöp tenekesinin kapağı kapanıp kilitlenir, çocuk kalır içinde. Neyse ki geç olmadan kurtarırlar.Sonra bir ara annesi ocakta yemek pişirirken tezgahın üzerinde dolanmaya başladı. Ocağın üstünden, semaverin kenarından dolaşarak bütün üst dolapların kapaklarını açarak sonunda aradığını buldu. Tabii bu arada benim yüreğim ağzıma geldi. O ana kadar bütün dolapların kapaklarının neden kırık olduğunu bir türlü anlayamamıştım. Dört numara işte onu hiç sormayın, hasta olduğu için okula gitmemiş, gün boyu gülmeyin diye diye annesinin ağzını tuttu. 41 kere maşallah hepisine de.

Tarifimize gelince, Hümeyralar bunu yıllar evvel Hilversum’da yaşayan babasının Ürdünlü bir arkadaşının eşi Beşire hanımdan öğrenirler.

Şimdi buyurun hep birlikte patateslerimizi dolduruyoruz.

4231

Malzeme

  • 15 adet orta boy patates (ne haşlamalık küçük ne de kızartmalık büyük)
  • 1 kavanoz tahin
  • 4 adet limon
  • 1 adet tavuk
  • Kızartmak için sıvı yağ

Eti kavururken tuz kullanmıyoruz, nitekim döner baharatının içinde tuz var. Tavuk suyuna ya da sosunu hazırlarken damak tadınıza göre tuz atılabilir.

İç malzeme

  • Dönerlik et ve bunun kendine has baharatı (Türk kasaplarında shoarma* eti diye geçiyor).
  • Soğan

56

Yapılışı

  1. Birer kişilik orta boy patatesler oyulup içi boşaltılır ve bol yağda kızartılır. Oyduğunuz içleri atmıyorsunuz, onları da kızartıp yiyebilirsiniz.
  2. Et bol soğan ve shoarma baharatıyla kavrulur. Burada kıyma nasıl kavrulur başlıklı yazıma bakabilirsiniz.
  3. Bir tencerede tavuğu haşlayarak tavuk suyu elde edilir. Veya 4 tane kadar tavuk boullion da olabilirmiş fakat ben kullanmadığım için arkadaşıma rica ettim, akşamdan tavuğunu haşladı.
  4. Soğanla kavrulmuş eti kızartılmış patateslerin içine doldurup derin ve geniş bor camımıza veya kenarı geniş bir fırın tepsisine yerleştirin.
  5. Elde ettiğiniz tavuk suyunu, bir kavanoz tahin ve 4 adet limonun suyu ile çırpıp patateslerin üzerini hemen hemen kapatana kadar koyun ve 220 derece fırına gönderin.
  6. Bir kaç taşım fokurdayınca fırından alabilirsiniz.

 Afiyet olsun!

  • Bu yemek tabii ki de sadece geniş ailelerde yenecek diye bir şey yok. İki tane ya da ne bileyim dört tane patatesten de hazırlanıp tavuk suyuna karıştıracağınız tahin ve limon ölçüsü damak tadınıza göre ayarlanabilir. Bunu özellikle Hümeyra’ya sordum. Tam olarak ölçüler nedir deyince verdiği cevap karar pazar oldu. Bu deyimi ilk defa duydum. Yani göz kararı demekmiş. Her şey tamamen damak tadına göre diyor.
  • Benim gibi döner baharatından pek hoşlanmayanlar onun yerine eti kavururken sadece kırmızı biber ve tuz koyabilirler sanırım.
  • Tahine gelince, limon suyu tahin ağırlığını nispeten dengeleyerek hafifletiyor, bizzat yiyerek deneyimledim. Ancak yine de tahin tahindir. 😉
  • Eğer tavuğu haşlarken tuz atarak haşladıysanız yemeğin suyunu kontrol edip eksikse tuz atabilirsiniz. Şayet tavuk suyunu hazırlarken  tuzlamadıysanız yemeğin sosunu hazırlarken damak tadınıza göre tuz atabilirsiniz. Patateslere tuz atmıyorsunuz. İsteyenler servisten sonra da kendi tabaklarına tuz atabiliyorlar.
  • Durdukça da suyu koyulaşıyor.
  • Nasıl yeneceğine gelince, eğer suyuna ekmek batırmak istiyorsanız çatalla ve bıçakla yeniyor. Ekmek tüketimini azaltmak istiyorsanız kaşıkla da yiyebilirsiniz.
  • Yanında pilav da olabilirmiş isterseniz.

 * Türkçeye olan hassasiyetimi bilenler bilir. Öyle çok aman aman güzel Türkçe konuştuğumdan değil, taa ufaklığımdan gelme bir alışkanlık, yani çok ikaz edilmenin neticesi. Türkçe yazıların arasına shoarma’nın sanki Türkçe bir kelimeymiş gibi yazılıyor olması beni açıklama yapmaya zorladı. Aslında kelimenin aslı Türkçe burada herkes hem fikir. Çevirme kökünden geliyor. Bizimkiler eti çevirerek pişirirlerken bu etin namı Mısıra gider, ancak biraz şekil değiştirir olur shoarma. Kelimenin Arap dünyasına geçmesiyle  İbraniceye de geçmesi ve Orta Doğudan da hop Hollanda’ya ve  literatürüne geçmesi çok zor olmaz. Sonra bizimkilerin 60’lı yıllarda bu memlekete göç etmeleriyle birden Hollanda Türklerinin kullandığı Türkçeye giriverir. Uzun lafın kısası bildiğiniz ev yapımı döner eti yani. Diğer bir deyişle kuşbaşı etin ince ince kıyılmış hali, yani parça etin ince ve ufak kesimi ama kıyma değil. Hümeyra ısrarla shoarma eti dediği için ben de tarifimde bu kelimeyi kullandım.

PATATES OTURTMASI

3

Patates oturtması benim için bir değerlendirme yemeğidir. Benim tercihim tabii ki patatesin taze kızarmış şekli. Ancak bir gün evvelinden artmış kızarmış patatesiniz yanı sıra bir de kavrulmuş kıymanız varsa patates oturtması hazırlayarak değerlendirilebilir. Hem böylelikle bir de tencere yemeği oluyor. Bu aslında daha çok tencere yemeği sevenler için ideal. Değerlendirme değil de patates oturtması canınız çekiyorsa doğrudan da yapabileceğiniz bir yemek.

Elde olanlar

Yapılışı

  1. Kızarmış patatesleri payreks bir kaba bir sıra yerleştirip üzerine bir miktar kavrulmuş kıyma serpiştiriyoruz. Malzemeniz varsa bir sıra daha patates ve kıyma şeklinde döşeyin.
  2. Tavada bir iki kaşık salçayı bir miktar suyla açıp üzerine ilave ediyoruz.
  3. Sonra iki kaşık zeytinyağı ve tereyağı koyup teflon tavada yuvarlak olarak dilimlediğim domatesleri ve yanı sıra biberleri hızlı ateşte kızartıp kıymanın üzerine yerleştirdim.
  4. Kapağını kapatıp kısık ateşte 15 dakika tadı-tuzunun birbirine sinmesini sağladım.   

… ve (aslında çok da meraklısı olmadığım) tencere yemeğim hazır. Yanında yoğurt ya da cacık olsa iyi giderdi muhtemelen.

Allahumma laka sumtu wa bika amantu wa alayka tawakkaltu, wa ala rizquka aftartu. Allah’ım senin için oruç tuttum ve sana tevekkül ettim. Senin rızkınla orucumu açtım. Amin.

PATATES KAVURMASI

 

Tarihçeye baktım da acaba daha önce yayınlamış mıyım, diye. Yok, hiç bir yerde göremedim. Hatta taslak olarak bile yok. Çok şaşırdım. Bahsetmişim ama yazmamışım. Yine çocukluğumdan kalma bir lezzet. Çok patates yediğimiz için bize ufakken ‘bunlar Hollanda çocuğu’ derlerdi. [Tabii bu ifadenin içindeki Hollanda’yı okurken, l harfi normalde bu kelimede olduğu gibi değil de kalın okunacak. :) ] Hele de Hollanda’yla bir alakamız olsaydı bari.

İstanbul’daki balkonumuzu bilenler bilir. Annem o minik balkona rayhan ekmişti de her balkona çıktığımda patates kavurması canım çekerdi. Geçen bir yerde okumuştum yanılmıyorsam, koku hafızası en kuvvetli hafızaymış beyinde. Rayhan bende patates kavurması ile özdeşleşmiş. Hala rayhan kokusunu alınca aklıma ilk gelendir.

Bizde belli baharatlar sadece bir kaç çeşit yemeğe konur. Rayhan da bunlardan bir tanesi.

Patates kavurması oldukça basit, ekmekle lokma lokma yenirse tek başına bir öğün bile geçiştirilir. Yanında da bir bardak çakıldaklı ayran. Börek, poğaça, kömbe içi olarak da hazırlanabilir.

Malzeme

  • 3-4 patates
  • 1 adet soğan
  • 1 adet kırmızı/yeşil biber (tercihen)
  • soğan kavurmak için sıvı yağ
  • 2 kaşık domates salçası
  • tuz, kırmızı biber
  • nane, rayhan, taze maydanoz
  • lezzet artırmak için iki kaşık tereyağı (opsiyonel)

 Yapılışı

  1. Öncelikle soğanları ve biberleri minicik doğrayıp sıvı yağda renkleri dönüp yumuşayıncaya kadar kavurun.
  2. Bu arada kabuklarını soyduğunuz patatesleri doğrayıp tuz ilave ederek diğer tarafta bir tencerede yeterli su ile kaynamaya bırakın.
  3. Soğan ve biberler kavrulduktan sonra salçasını ve tüm diğer baharatlarını atıp güzelce kavurduktan sonra ezilmiş patatesleri ilave edin.
  4. Son olarak da incecik kıyılmış maydanozları ilave edip bir kaç kere karıştırdıktan sonra ateşten alın.

Afiyet olsun.

Ek bilgi

  • patatesleri haşladığımız suyu dökmüyoruz. O su çorba yapımında kullanılacak. Hatta patates kavurmasının yanına mis gibi bir şehriye çorbası ya da yoğurtlu çorba yapabilirsiniz.
  • patates kavurmasını asla buzluk ya da derin dondurucu gibi bilumum yerlere göndermiyoruz. Azar azar yapıp tazecik yiyoruz.

KAYMAKLI FIRIN PATATES

  IMG_9989

Geçen sevgili Ayşe bizi yemeğe davet etmiş. Bir çizkek yapıp ofisten çıktıktan sonra gittim. Bu patatesi de ilk defa orada yedim. Allah bereket versin, Ayşe’min hacı sofraları olsun inşallah en kısa zamanda.

Bu gün ne yesem diye düşünürken aklıma geldi. Hazır markete girmişken bir de kaymak almıştım. Marketlerin süt reyonlarında 200 yada 250 gramlık plastik bardaklarda satılan, hani şu Hollandacasıyla verse slagroom dediğimiz nimet.

 IMG_9992

Ben bu kez yağ kullanmayıp sadece kaymak döktüm patateslerin üzerine. Fakat hazırladığınız patates çoksa ve bir fırın kabı yerine genişçe bir tepsi kullanacaksanız kaymak dökmeden önce patatesler biraz zeytin yağı ile yağlanabilir de. Böylelikle daha güzel kızarmış patatesler elde etmek mümkün.

Bu arada söylemeden geçemeyeceğim, kullandığımız süt kaymağı patatese müthiş bir  tat veriyor. Yanında da şöyle güzel bir fırında kızarmış tavuk.

Malzeme

  • istediğiniz kadar patates
  • taze süt kaymağı (250 gr.lık paket)
  • tuz, kırmızı biber

Yapılışı 

1.    İstediğiniz kadar patatesi yuvarlaklar halinde dilimleyip tuz ve biber atın.
2.    Fırına dayanıklı bir kaba iki kattan fazla olmayacak şekilde yerleştirip üzerine 250 gramlık bir bardak kaymağı döküp fırına sürün.
3.    200 derecede üzeri kızarıncaya kadar yaklaşık bir saat pişirin.

 Afiyet olsun.