SÜTLAÇ, ama sade ve geleneksel

Benim babam bu işi hakkatten iyi kıvırdı. Dün ofiste bazı işleri yapması için anneme ihtiyacımız vardı. Bir gün öncesinden anlaştığımız üzere sabah erken saatte ofise gelen annem öğleden sonraya kadar bizimleydi. Annem bugün cumaya geçerken bir kâse sütlaç bıraktı bana. Oysa bir gün önce hiç de bahsetmemişti sütlaç yapacağından, yapıldığından… Bunun nereden çıktığını, ne vakit yapıldığını merak etmiştim doğrusu.

Dün öğleden sonra eve döndüğünde bakıyor ki annem mutfakta yemek yapmak için hummalı bir çalışma var, hiç mutfağa girmiyor. Epey bir zaman sonra oturma odasına gelip, eline televizyon kumandasını alan babam “bu gün hiç televizyon seyretmedim, bakalım bir, ne var ne yokmuş” diyerek kendini koltuğa atınca annem “bu adam ne iş yapmış ki bugün hiç televizyonu açmamış” diye geçiriyor içinden. Ve daha sonra bir ara buzdolabının kapısını açtığında, bakıyor ki o da ne? Buzdolabında şirin mi şirin, tatlı mı tatlı sütlaç kâseleri var… Hem de ev yapımı… Annemlerde bir lamba cini var. Arada bir çıkıp mutfakta bir şeyler yapıyor. Bu lamba cininin kim olduğunu artık herkes anladı sanırım.

Babam sütlacı yapıp kâselere bölüyor. Tencereyi yıkayıp rafa kaldırırken diğer bulaşıkları da makineye yerleştirmeyi ihmal etmiyor. Sütlaçlar soğuyunca da kâseleri buzdolabına kaldırıyor. Babamın bu konudaki hocası hiç şüphesiz ki elinden uçan kaçan kurtulamayan annem.

Evet, gerçekten de annem ne zaman en az yarım günlüğüne evden ayrılır, babam kolları sıvayıp bu vakti hemen sütlaç yaparak değerlendirir. Önceleri pek bir şeye benzemiyordu açıkçası. Sonra sonra annemin başında durup her defasında büyük bir sabırla “biraz daha, biraz daha” ya da “hayır n’apıyorsun o pirinç bu süte fazla” şeklindeki düzeltmeleriyle babam sütlaç yapma konusunda iyiden iyiye ustalaştı. Bugün fark ettim başta da söylediğim gibi, babam bu işi hakikaten iyi kıvırmış.

Sözümüz meclisten dışarı tabi. Pek çok yerde sütlaç yedim, fakat anneminki gibisini ne gördüm, ne duydum, ne de tattım. Daha önce bahsetmiş miydim bilmiyorum, benim annem çok güzel yemek yapar. E, tabii çok da güzel sütlaç yapar. Aslında ufakken sütlacı pek de sevmezdim. Derken günün birinde yine bir yerde sütlaç yemek nasip oldu. Nimete laf söylemek istemem ama hakikaten pişirme noktasında başlayan bir dizi hata sonucu çok tuhaf bir tatlı elde edilmiş. Sonra anneme o sütlaçtaki tuhaflığın ne olduğunu sorduğumda pirinç oranının süte göre haddinden fazla olduğunu ve iyice pişirilmemiş olduğunu öğrendim. Yani farklı bir şekilde anlatmam gerekirse biraz lapa olmuş şekerli pilav demek isterim. Ondan sonra fark ettim ki hakikaten annemin sütlacı bir başkaymış. Ben bu tadı yıllar yılı nasıl da keşfedememişim? Gerçekten hayret ettim. Sadece hayret mi? Elbette ki hayır. Bir de hayıflandım.

Şu sıralar annem yurt dışında. Gitmeden önce kardeşim ondan bir kaç yemek tarifi almış. Baktım ki ustadan yemek tarifleri isteniyor, “bari söyle de şu sütlaç tam olarak nasıl yapılıyordu ben de bir sütlaç yapıp yayınlayayım” dedim anneme. Her ne kadar tam bir tarif alamadıysam bile, aldım sütlacın bir bir püf noktalarını.

Annem bir taraftan sütü pişirirken diğer taraftan da ayrı bir tencerede pirinci bol suyla yumuşayıncaya kadar pişirir. Sonra bu pişmiş pirinci suyuyla birlikte (gerçi pek su kalmıyor, pirinç suyu çekene kadar pişiriliyor) süte ilave eder. Ve bir saat kadar da bu şekilde pişirerek pirinç ve sütün hemhal olması sağlanır, hem de süt böylelikle buharlaşıp kondense olur. İçinde pirinç ve şekerden başka hiç bir malzeme olmamasına rağmen hem çok yumuşak hem de çok yoğun ve dahi homojene meyilli ama pirinç tanelerini fark edebileceğiniz muhteşem bir sütlaç yapar benim annem. Ateşten almadan önce şekerini ilave edip bir iki taşım da şekerle kaynattıktan sonra kâselere böler. Yerken Hamsi köyü sütlacı bu diye takılmadan geçemem. Gerçi, sadece sütlaca mahsus değil, ailece her yemeğimiz ayrı bir hasbi hal konusu olur.

Annem yokken ben sütlacımı yaptım (4-9-2009). Sonra bir iki deneme daha yaptım. Çok da güzel oldu. En son aşağıdaki tarif çıktı ortaya.

Sütlaç yapma maceralarımı annemle paylaşınca o sütlacı kendilerinin neden hiç görmediğini sormasın mı? Sanırım yetirince tecrübe edindim. Artık bir sütlaç yapıp annemlere ikram etmek vacip oldu.

Şeker ölçüsünü herkes damak tadına göre ayarlayabilir. Ben çok şekerli sevmediğim için bir bardak şeker bizim için yeterli geldi.

Aşağıdaki tarif 12 kaselik. Küçük arkadaş grupları için bu tarifin yarısı yeterli olacaktır.

Malzeme

  • 3 litre süt
  • 1 su bardağı pirinç (2 su bardağı su ile pişirilmiş)
  • 1 su bardağı şeker
  • Tarçın

Yapılışı

  1. Bir taraftan sütü ayrı bir tencerede kaynatırken, diğer taraftan da pirinci 2 su bardağı suyla iyiiiice yumuşayıncaya kadar pişirin.
  2. Pişip suyunu çeken ve lapalaşan pirinci kaynamakta olan süt tenceresine ilave edip bir çırpma teliyle karıştırarak birbirini tutmuş olan pirinçleri tamamen boşlatın.
  3. Süt ve pirinci kaynama noktasında birlikte 1 saat daha pişirin. Bu aşamada tencerenin kapağı yarı açık hatta tamamen açık olmalı. Ara ara karıştırmayı da ihmal etmeyin.
  4. 1 saatten sonra şekerini ilave edin. Bir 5-10 dakika da bu şekilde pişirerek pirinç, şeker ve süt üçlüsünün tamamen hem hal olmasını bekleyin ve sütlacınızı kâselere boşaltın.
  5. Kâselerdeki sütlacın yüzü biraz tutunca (yani bir parça ılıyınca) üzerine tarçınını serpiştirin. Soğuduktan sonra buzdolabına kaldırın*.

*Çok önemli bir hususa dikkatinizi çekmeden geçemeyeceğim. Aman ha aman, sakın yemeklerinizi ya da tatlılarınızı sıcakken buzdolabına koymayın. Tamamen soğumasını bekleyip ondan sonra buzdolabına koyun. Çünkü sıcak yemek buzdolabına fazla ısı vereceğinden dolabınızın bozulması için birebir bir etken oluşturacaktır.

Bir önemli püf nokta da sütlacın şekeri ilave edildikten sonra başında durulup sık sık karıştırılması. Şeker ilave edildikten sonra tencerenin dibine tutması an meselesidir.

Yorumlar
  • ibrahim gormez diyor ki:

    kizim sen bizi gunahami sokacaksin boyle lezzetli seylere bakinca orucumuz allaha selamet ben bu tarifeyi en kisa zamanda uygulayacagim ellerine saglik.

  • Zeynep Özsoy-İşbilir diyor ki:

    Ellerine sağlık kızım, çok güzel tarif etmişsin. Yalnız sütle pirinç kaynatılırken kapak açık olmalı. Es kaza kapak düşüp kapanabilir, sütlaç taşar, dibine tutar. Hem kapak açık olunca sütün yoğunlaşması daha çabuk gerçekleşir.
    Zeynep Özsoy-İşbilir

  • nesrin diyor ki:

    3 l den sütlac, rüya gibi bir sey. Sabaha artarsa kahvaltida yemeyi de cok severim. Kaselerinizi cok begendim. Renkleri desenleri cok güzel. Babanizin ellerine saglik. Sevgiler…

  • efsus diyor ki:

    İbrahim amca, bu ilk yorumunuz, teşekkür ediyorum. Ayrıca mailde yazdıklarınız beni çok onurlandırdı.
    Reyhan yengeye hürmetler.

    Anne çok sağol, katkıların için. O kısmı düzelttim.

    Nesrin hanım, iki gündür abuk sabuk şeyler yaşıyordum, çeşmeler bozulmuştu yine… ben vidaları sıkmaya çalışırım onlar tekrar gevşerler… işte tam da öyle bir anda yorumunuz beni güldürdü, hem de bayağı bir güldüm. Allah güzel sözlü kullarından razı olsun. Siz beni güldürdünüz, Allah da sizi her daim güldürsün. :)
    Bu arada 3 l süt, yoğunlaşırken siz deyin iki ben deyim bir buçuk litreye düşüyor.
    En iyi dileklerimle,

  • kiymet diyor ki:

    Gul abla, sitende gordugum gunden itibaren yapilacaklar listesine aldim ve bugun yapmak nasip oldu. Gercekten cok lezzetli, Zeynep teyzenin her yemegi/ tatlisi oldugu gibi. Ellerinize, emeginize saglik, hayirli Ramazanlar…

  • Hilal diyor ki:

    Merhaba,

    Ben de deneyecem insaallah! Sade ve geleneksel tariflerinizi cok seviyorum. Bulgur pilavi favorim oldu! Bir de sütlaçi deneyelim.

    Ellerinize saglik,

    Hilal

    • efsus diyor ki:

      Kıymetcim, zarif yorumunuz için teşekkür ederim. Ah o yapılacaklar listesi yok mu ahh? Ben de senden çiz keki yapılacaklar listeme almıştım vaktiyle, fakat hala kelepçeli kek kalıbım yok, beklemelerdeyim.
      En iyi dileklerimle,

      Hilalcim, bu ne sürpriz? Değerli ziyaretiniz için çok teşekkür ediyorum. Şimdiden afiyet olsun.
      Verdiğim tariflerin deneniyor olması beni gerçekten onure etti.
      En iyi dileklerimle,

  • ikbal diyor ki:

    vallahi yaptım çok güzel oldu hemde yarısını su koydum sütün mükemmel oldu :)

    • efsus diyor ki:

      Ne güzel, afiyet olsun. Diğer tariflerimi de deneyin, pişman olmayacaksınız. Örneğin şu lahana salatasını mutlaka denemelisiniz.
      En iyi dileklerimle,

      • kardelen diyor ki:

        tarifiniz için çok teşekkür ederim ilk defa sütlaç yaptım ve tam kıvamında oldu ellerinize sağlık :)

        • efsus diyor ki:

          Kardelen, Ne mutlu size ve bana. Ellerinize saglik. Afiyet olsun. En iyi dileklerimi gonderiyorum.

  • yeşim diyor ki:

    komşulara kahve gününde ne yapacağımı buldum:)geçen gün halamla da yapmıştık ama tarifi yazmadığım için unutmuştum şimdi tamam oldu:)

Yorum Yapın